Bouwen aan de toekomst

Door Lucie Brouwers

Aan de Soeterbeekseweg wordt een wel heel bijzondere woning gebouwd. Het zal de eerste grotendeels biobased woning van Nuenen gaan worden. Dat behelst veel meer dan een energielabel AA+. Geen bakstenen, gipsplaten, betonnen verdiepingsvloeren of warmtepomp. Dit gaat een huis worden dat vrijwel geheel is gebouwd met natuurlijke materialen en dat één natuurlijk geheel gaat vormen met het omringende Dommeldal.

Van ontwerp naar uitvoering

Het ontwerp is gemaakt door architectenbureau STRK uit Nuenen. Dat een architect veel meer doet dan alleen een huis vormgeven en tekenen wordt me duidelijk in de bouwkeet die behangen is met gedetailleerde tekeningen van allerlei bouwconstructies. De aannemer, Solvo RJ-bouw, vertaalt papier naar praktijk. En vrijwel ieder detail is biobased, wat zoveel betekent als: er worden waar kan natuurlijke materialen gebruikt. Paul Keijsers van Solvo RJ-bouw leidt me rond en gaandeweg raak ik ervan overtuigd dat ik hier een blik werp op wat de toekomst van de bouw moet gaan worden, al zal dat nog wel even tijd vergen.

Van land tot pand

De wanden zijn gemaakt met geprefabriceerde stropanelen. Het doet me denken aan de vakwerkhuizen in Zuid-Limburg. Het stro is de beste isolatie die bestaat en met stucwerk van leem gaan dat mooie muren worden. Alle binnenwanden en verdiepingsvloeren zijn van hout. Zo ook het dak, dat goed geïsoleerd wordt met een vulling van vlas. Stro, hout en vlas, het zijn materialen die eindeloos te oogsten zijn, omdat ze blijven groeien. Bovendien is het vochtregulerend en ademend en allerlei ongewilde beestjes kunnen zich er niet in nestelen. Zou het huis ooit gesloopt worden, dan kunnen de strobalen dienst doen in koeienstallen. De buitenkant gaat afgewerkt worden met minerale steenstrips. Die zijn gedroogd en niet gebakken, dus ook CO₂-neutraal. De woning gaat verwarmd worden met geothermie, dat wil zeggen dat er gebruikgemaakt wordt van aardwarmte, waarvoor buizen diep de grond zijn ingebracht.

Niet alleen de materialen, maar ook de werkwijze is zoveel mogelijk ecologisch verantwoord. Zelfs de hijskranen zijn elektrisch.

Een steentje bijdragen

Al 3 jaar geleden startte de opdrachtgever met dit project. Naar verwachting kan het volgend jaar worden opgeleverd. Hij kocht één van de 2 laatste kavels aan het Dommeldal, dus voorlopig zal er geen andere buur zijn dan het huis ernaast dat traditioneel met beton, staal en stenen wordt gebouwd. Hij is overduidelijk begaan met natuurbehoud en milieu. Er is al een beginnetje gemaakt met de tuin, die ook moet bijdragen aan de biodiversiteit. Er komen uitsluitend inheemse planten, een poel voor salamanders en kikkers, kruiden en bloemen. Er is al contact met een imker die hier bijenvolken naartoe gaat brengen. Het toekomstige huis wordt welhaast een onderdeel van de vegetatie.

Bouwactiviteiten weer vlot trekken

Veel bouwprojecten in ons land worden stilgelegd vanwege strenge stikstofregels. Zou de bouwsector zichzelf een slinger willen geven, dan is biobased bouwen de toekomst. In Scandinavische landen is die revolutie al gaande. Hier liggen we nog achter. Dat komt volgens Paul Keijsers o.a. door de lobby van de bakstenen- en betonindustrie. Toch breken enkele initiatieven al door die bakstenen muren. Zo werd het project Rustenburgstraat van Stichting Trudo in Eindhoven, waar ook biobased woningen zijn gerealiseerd, in 2025 genomineerd voor een Award voor natuurvriendelijk bouwen. Die Award mag nu ook wel in Nuenen worden uitgereikt. Paul Keijsers is in ieder geval laaiend enthousiast: “Het is fantastisch om hieraan te mogen werken! En er is lekker veel timmerwerk; dat vinden de jongens leuk.” De bouwplaats is dan ook tevens opleidingsplaats voor mbo’ers en hbo’ers. ‘Biobased bouwen’ is al een onderdeel van hun lesprogramma. Hopelijk kunnen we in de toekomst bouwen op de politiek om deze kentering te stimuleren en te subsidiëren, zodat er natuurlijk weer gebouwd kan worden.